Kedilerde SDMA testi: yüksek SDMA değeri ne anlama gelir?

Güncellendi 2026-10-23

SDMA, kedinin böbreklerinin kanı ne kadar iyi süzdüğünü gösteren bir kan belirtecidir. IRIS önerilerinin dayandığı IDEXX testinde olağan üst sınır 14 µg/dL’dir. Hafif yüksek tek bir sonuç (15–17) teşhis değil, tahlili tekrarlamak için bir nedendir: veteriner hekimler testi, sıvı dengesi yerinde bir kedide kreatinin ve idrar tahliliyle birlikte tekrarlar.

SDMA nedir, neyi ölçer?

Simetrik dimetilarjinin, arjinin adlı amino asidin hafifçe değişmiş bir biçimidir. Vücudun her yerindeki hücreler, proteinlerini parçalayıp yeniden kullandıkça onu oldukça sabit bir hızla kana bırakır; böbrekler de onu kandan temizler. Üretim sabit olduğundan kandaki düzeyi esas olarak GFR’ye, yani böbreklerin her dakika süzdüğü kan miktarına bağlıdır. GFR düştüğünde SDMA kanda birikir.

Bu, geleneksel böbrek değeri olan kreatininle aynı mantıktır. Fark, kaynaktadır. Kreatinin kasların ürettiği bir atık maddedir, bu yüzden kısmen kedinin ne kadar kas kütlesine sahip olduğuna bağlıdır; SDMA ise buna bağlı değildir. ISFM uzlaşı kılavuzları SDMA’yı, kas kütlesinden etkilenmediği görülen dolaylı bir GFR belirteci olarak tanımlar; zayıf, yaşlı kedilerde özellikle işe yaramasının nedeni budur.

SDMA genellikle desilitre başına mikrogram (µg/dL) olarak bildirilir. Raporunuzda başka bir birim kullanılıyorsa sonucu yalnızca yanında yazan aralıkla karşılaştırın.

Kedilerde normal SDMA değeri; 15 ve üzeri ne anlama gelir?

IDEXX yönteminde kediler için olağan üst sınır 14 µg/dL’dir. Cornell’in klinik patoloji başvuru kaynağı eClinPath da aynı sınırı önerir ve daha yeni çalışmaların, daha yüksek bir sınır değerin sağlıklı ve hasta hayvanları daha iyi ayırabileceğini düşündürdüğünü belirtir. Diğer laboratuvarlar farklı yöntemler ve sınırlar kullanabilir; bu yüzden önce kedinizin raporunda yazan aralığa bakın. Aşağıdaki aralıklar yaklaşıktır ve IDEXX yöntemine dayanır.

Bir SDMA sonucu nereye düşer? (yaklaşık, IDEXX yöntemine göre)
SDMA (µg/dL)	Nereye düşer?	Ne anlama gelebilir?
14 veya altı	Olağan aralığın içinde	SDMA’ya göre filtrasyonun azaldığına dair bir işaret yok; yine de kreatinin ve idrar sonuçları önemlidir, çünkü hiçbir belirteç her vakayı yakalamaz
15–17	Olağan sınırın biraz üzerinde	Erken dönemde azalmış filtrasyon, kan alındığı günkü dehidrasyon ya da olağan test değişkenliği; genellikle bir sonraki adım tahlili tekrarlamaktır
18–25	IRIS 2. evre SDMA aralığı	Değer, sıvı dengesi yerinde bir kedide kalıcıysa azalmış filtrasyon daha olasıdır
26 veya üzeri	IRIS 3. evre aralığı (38’in üzeri: 4. evre aralığı)	Kalıcıysa orta ila belirgin derecede azalmış filtrasyon

IRIS aralıkları yalnızca KBH teşhisi daha önce konmuş, stabil ve sıvı dengesi yerinde bir kediye uygulanır. 2026 IRIS önerileri, tek başına yüksek bir kreatinin ya da SDMA değerinin KBH teşhisi için yeterli olmadığını açıkça belirtir. Kreatinin, idrar proteini ve kan basıncını da içeren eksiksiz evreleme tablosu için kedi böbrek değerleri ve IRIS evreleri rehberimize bakın.

Veteriner hekimi ne zaman hemen aramalı?

SDMA sonucu ne olursa olsun, kediniz aşağıdaki durumlardan birindeyse hemen veteriner hekiminize veya bir acil kliniğe başvurun:

24 saatten uzun süredir hiçbir şey yemiyorsa;
tekrar tekrar kusuyorsa;
kum kabında ıkınıyorsa ya da çok az idrar yapıyor veya hiç yapamıyorsa (idrar yolu tıkanıklığı, özellikle erkek kedilerde acil bir durumdur);
aniden halsizleştiyse, sendeliyorsa, yığılıp kaldıysa veya saklanıyorsa.

Kediniz iyi görünse bile yeni bir tahlilde böbrek değerleri çok yüksek çıktıysa da vakit kaybetmeden arayın.

Kedilerde SDMA ile kreatinin arasındaki fark

Veteriner hekimler nadiren birini diğerine tercih eder. İkisini birden ölçerler, çünkü her biri diğerinin zayıf yanını kapatır.

Özellik	SDMA	Kreatinin
Kaynağı	Vücudun her yerindeki hücrelerde proteinlerin yıkılıp yenilenmesi	Kaslar
Kas kütlesinin etkisi	Az ya da hiç	Düşük kas kütlesi değeri düşürür; kaslı kedilerde daha yüksek seyreder
Ne zaman yükselir? (Cornell Feline Health Center)	Böbrek fonksiyonunun yaklaşık %40’ı kaybedildiğinde saptanabilir	Genellikle fonksiyonun neredeyse %75’i kaybedilene kadar yükselmez
Laboratuvarlar arasında standart mı?	Hayır; IRIS sınır değerleri IDEXX yöntemine dayanır	Yaygın olarak ölçülür, ama aralıklar laboratuvarlar arasında yine de farklıdır
IRIS evrelemesindeki rolü	Kreatininle birlikte kullanılır; kalıcı olarak daha yüksek bir SDMA kediyi bir üst evreye taşıyabilir	Uzun süredir kullanılan temel evreleme değeri; ideal olarak aç karnına ve en az iki farklı zamanda ölçülür

Ortalamada daha erken yükselmek, her zaman daha iyi olmak demek değildir. eClinPath, SDMA’nın filtrasyonu kreatininden açıkça daha iyi göstermediği daha yeni çalışmaları özetler. Kedilerde yapılan bir çalışmada 14 sınır değerindeki SDMA, azalmış filtrasyonu yakalamada kreatinin kadar başarılıydı, ancak filtrasyonu aslında normal olan daha fazla kediyi de işaretledi; daha yüksek bir sınır değer yanlış alarmları azalttı, ama bunun bedeli bazı vakaların gözden kaçması oldu. Hafif yüksek tek bir SDMA’nın tahlil tekrarını gerektirmesinin ve veteriner hekimlerin idrar dansitesine de bakmasının nedeni bu dengedir.

SDMA ne zaman yanıltabilir?

Yöntemler standart değildir. IRIS, SDMA ölçüm yönteminin henüz standartlaştırılmadığını, önerilerinin IDEXX Laboratories’in kendine ait yöntemine dayandığını ve diğer testlerin eşdeğer sonuç verip vermediğinin bilinmediğini belirtir. Mümkünse aynı laboratuvarda ölçülmüş sonuçları karşılaştırın.
Böbrek dışı nedenler. IRIS, köpek ve kedilerde lenfomayı, filtrasyon düşmeden SDMA’nın yükselebildiği, kreatininin ise etkilenmediği bir örnek olarak verir. ISFM kılavuzları da böbrek dışı etkenlerin SDMA’yı etkileyebileceği konusunda uyarır.
Irk. Sağlıklı Birman kedilerinde SDMA ve kreatinin diğer ırklara göre daha yüksek seyretme eğilimindedir; bu fark, bazı sağlıklı kedileri laboratuvar aralıklarının dışına çıkaracak kadar büyük olabilir.
Kan alındığı günkü sıvı dengesi ve hastalık. SDMA filtrasyonu izlediği için IRIS onu yalnızca sıvı dengesi yerinde, stabil bir kedide yorumlar. Kan alındığında dehidrate ya da hasta olan bir kedinin tahlili tekrarlanmalıdır.
Hipertiroidi. Aşırı çalışan tiroid filtrasyonu hızlandırır ve SDMA’yı düşük tutabilir; eClinPath, hipertiroidili kedilerin birçoğunda SDMA’nın 10 µg/dL’nin altında olduğu bir çalışmaya atıf yapar. Bu nedenle tedavi edilmemiş hipertiroidili bir kedide normal bir SDMA, azalmış böbrek fonksiyonunu gizleyebilir.
Tek bir sonuç, yalnızca bir anlık görüntüdür. IRIS, erken böbrek hastalığının kanıtı olarak tek bir ölçümü değil, kalıcı olarak yüksek seyreden bir SDMA’yı esas alır.

Sık görülen SDMA sonuçlarını okumak

Aşağıdaki sonuç örüntüleri kedi tahlil raporlarında sık karşımıza çıkar. Kedinizde ne olduğunu değil, veteriner hekimlerin genellikle neleri değerlendirdiğini anlatır.

Sonuç örüntüsü	Ne anlama gelebilir?	Veteriner hekimler çoğu zaman ne yapar?
SDMA 15–17, kreatinin normal, ilk kez	Sınırın biraz üzerinde. Erken dönemde azalmış filtrasyon, hafif dehidrasyon ya da test değişkenliği olabilir; sınırın hemen üzerindeki değerlerin yanlış alarm olma ihtimali en yüksektir.	SDMA ve kreatinini, genellikle birkaç hafta sonra, bir idrar tahliliyle birlikte tekrarlamak
SDMA kalıcı olarak 14’ün üzerinde, kreatinin normal	IRIS’e göre kalıcı olarak yüksek bir SDMA, erken KBH (1. evre) teşhisinde kullanılabilir. Kreatinin 1,6 mg/dL’nin altındayken SDMA 18’in üzerinde kalıyorsa IRIS, kedinin 2. evre olarak evrelenip tedavi edilmesini önerir.	İdrar dansitesi, idrar proteini, kan basıncı; nedeni araştırmak; düzenli takip
SDMA yüksek, kreatinin de yüksek	İkisi de sıvı dengesi yerinde bir kedide kalıcıysa azalmış filtrasyon olasıdır. Evreleme kreatinine dayanır, SDMA da birlikte değerlendirilir; kreatinini 2. evrede olan bir kedide SDMA 25 µg/dL’nin üzerinde kalıyorsa IRIS, kedinin 3. evre olarak evrelenip tedavi edilmesini önerir.	Kedi stabil ve sıvı dengesi yerindeyken doğrulamak, ardından evre ve alt evre belirlemek (idrar proteini, kan basıncı)
SDMA normal, kreatinin yüksek	Kaslı bir kedi, kan alındığı günkü dehidrasyon ya da laboratuvar farkı tek başına kreatinini yükseltebilir. Hiçbir belirteç her vakayı yakalamadığı için erken böbrek hastalığı yine de mümkündür.	Kedinin sıvı dengesi yerindeyken ve aç karnına ikisini de tekrarlamak; idrar dansitesi kilit önemdedir
Hipertiroidi tedavisi başladıktan sonra SDMA yükseliyor	Tiroid hormonu kontrol altına alındığında filtrasyon kedinin gerçek başlangıç düzeyine doğru geri döner; bu yüzden bir miktar yükselme beklenir. Daha büyük bir yükselme, gizli kalmış bir böbrek hastalığını ortaya çıkarabilir.	Tedavi boyunca böbrek değerlerini, idrarı ve kan basıncını izlemek; gerekirse planı değiştirmek

Gidişat da tek tek sayılar kadar önemlidir. IRIS, aralığın içinde kalsa bile ardışık tahlillerde yükselmeye devam eden kreatinin veya SDMA’yı böbreklerde bir değişikliğin işareti sayar; bu yüzden her raporu saklayın ve önceki sonuçları muayeneye yanınızda götürün. Tiroid tedavisi ve böbrekler hakkında daha fazlası için kedi tiroid (T4) sonuçları rehberimizi (İngilizce) okuyabilirsiniz.

Veteriner hekimler genellikle sonra ne yapar?

Plan kediden kediye değişir, ancak yüksek bir SDMA sonucundan sonraki takip genellikle şunların bir kısmını veya tamamını içerir:

SDMA ve kreatinini tekrarlamak; genellikle birkaç hafta sonra, kedi yiyip içerken ve stabilken. IRIS evrelemeyi, sıvı dengesi yerinde bir kediden en az iki farklı zamanda alınan açlık değerlerine dayandırır; zamanlamayı veteriner hekiminiz belirler.
Böbreklerin idrarı ne kadar iyi yoğunlaştırdığını gösteren USG’yi, yani idrar dansitesini de içeren bir idrar tahlili yapmak; idrar ideal olarak herhangi bir sıvı verilmeden önce alınır. İdrarda enfeksiyon veya iltihap yoksa UPC ile protein kaybı ölçülür.
Genellikle birden fazla kez kan basıncını ölçmek. ISFM kılavuzlarına göre bu ölçüm, böbrek hastalığı kanıtlanmış ya da şüphelenilen her kedinin rutin değerlendirmesinin bir parçası olmalıdır.
Yaşlı kedilerde total T4 kontrol etmek, çünkü hipertiroidi böbrek hastalığını gizleyebilir.
Gerekirse röntgen veya ultrasonla böbrekleri görüntülemek; IRIS bunu böbrek enfeksiyonu veya üreter tıkanıklığı gibi tedavi edilebilir sorunları dışlamak için önerir.

Veteriner hekiminiz kedinizin kullandığı ilaçları da gözden geçirebilir. Bir tahlil sonucu yüzünden hiçbir ilacı kendi başınıza kesmeyin veya değiştirmeyin; önce veteriner hekiminizle konuşun.

Veteriner hekiminize sorabileceğiniz sorular

Kan alındığında kedimin sıvı dengesi yerinde miydi, aç mıydı?
SDMA hangi laboratuvarda, hangi yöntemle ölçüldü ve referans aralığı nedir?
Kreatinin kendi aralığının neresinde ve iki değer önceki sonuçlarla karşılaştırıldığında nasıl?
İdrar dansitesi kaç çıktı; UPC ya da kan basıncı ölçümü gerekiyor mu?
Tiroid hastalığı, başka bir hastalık ya da kedimin ırkı sonucu etkiliyor olabilir mi?
Tahlili ne zaman tekrarlamalıyız ve hangi sonuç planı değiştirir?

Sıkça sorulan sorular

Kedilerde SDMA nedir?

SDMA (simetrik dimetilarjinin), vücuttaki hücreler proteinleri parçaladıkça açığa çıkan küçük bir moleküldür. Böbrekler onu kandan uzaklaştırır; bu yüzden böbreklerin süzme gücü (filtrasyon) azaldığında düzeyi yükselir. Bu da onu kreatininle birlikte kullanılan bir böbrek fonksiyonu belirteci yapar.

Kedide SDMA'nın 15 çıkması kötü mü?

IDEXX yönteminde olağan üst sınır 14 µg/dL'dir; yani 15 hafif yüksektir. Kreatinin normalken hafif yüksek tek bir değer, böbrek hastalığı teşhisi değil, tahlili tekrarlamak için bir nedendir; tekrar genellikle birkaç hafta sonra, bir idrar tahliliyle birlikte yapılır.

Kedide SDMA yüksek ama kreatinin normalse ne anlama gelir?

Böbrek filtrasyonunun azalmaya başladığının erken bir işareti olabilir; özellikle kas kütlesi az olduğu için kreatinini düşük kalan zayıf bir kedide. Kan alındığı günkü dehidrasyonu, test değişkenliğini ya da nadiren böbrek dışı bir nedeni de yansıtabilir; bu yüzden IRIS yalnızca kalıcı olarak yüksek bir SDMA'yı erken böbrek hastalığının kanıtı olarak kabul eder.

Kedilerde SDMA, kreatininden daha mı iyi?

SDMA kas kütlesinden daha az etkilenir ve ortalamada daha erken yükselme eğilimindedir; ancak daha yeni çalışmalar ikisinin genel olarak benzer performans gösterdiğini ve SDMA'nın olağan sınır değerde daha fazla yanlış alarm verdiğini bulmuştur. Veteriner hekimler ikisini idrar dansitesiyle birlikte okur.

SDMA böbrek hastalığı dışındaki nedenlerle yüksek çıkabilir mi?

Nadiren, evet. IRIS, lenfomanın filtrasyon azalmadan SDMA'yı yükseltebileceğini ve sağlıklı Birman kedilerinin daha yüksek değerler gösterme eğiliminde olduğunu belirtir. Dehidrasyon da filtrasyonu geçici olarak düşürür; farklı laboratuvarların ve yöntemlerin sonuçları da birbiriyle doğrudan karşılaştırılamaz.

Hipertiroidi tedavisinden sonra kedimin SDMA'sı neden yükseldi?

Aşırı çalışan tiroid böbrek filtrasyonunu hızlandırır; bu da SDMA'yı ve kreatinini yapay olarak düşük tutar. Tiroid hormonu kontrol altına alındığında filtrasyon kedinin gerçek başlangıç düzeyine döner; bu yüzden bir miktar yükselme beklenir ve bu bazen gizli kalmış bir böbrek hastalığını ortaya çıkarır. Veteriner hekimler tedavi sırasında böbrek değerlerini bu nedenle izler.

Kedinin SDMA değeri normale dönebilir mi?

Evet. İlk sonuç dehidrasyon, geçici bir hastalık ya da olağan test değişkenliği nedeniyle yüksek çıktıysa tekrar tahlilde değer aralığın içinde olabilir. Asıl önemli olan, tekrarlanan tahlillerde de yüksek kalan değerdir.

Kaynaklar

International Renal Interest Society. IRIS Staging of CKD (modified 2026) and Treatment Recommendations for CKD in Cats (2026). iris-kidney.com/iris-guidelines-1
eClinPath, Cornell University College of Veterinary Medicine. SDMA. eclinpath.com/chemistry/kidney/sdma
Sparkes AH, et al. ISFM Consensus Guidelines on the Diagnosis and Management of Feline Chronic Kidney Disease. Journal of Feline Medicine and Surgery. 2016;18(3):219–239. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11148907
Cornell Feline Health Center. Chronic Kidney Disease. vet.cornell.edu